Nurishahja e Ballkanit

Mos përmendni as Arberijen as Rovenen, Noren as Çiljetën.., mos permendni asnjë yll estrade nga Ballkani i gjerë. Çfarë Cece, allahile ! Ylli i Ballkanit qe një vit e sa është një sllovene e hollë, e gjatë, e zeshkët, e rreshkët, i shkojnë mirë si fustanat si pantollonat, besa edhe më mirë duket kur nuk i ka të veshura as njërën as tjetrën, por shfaqet e veshur vetëm pak më shumë se si e ka lindë nana… Është sllovene.

Po cila qenka kjo sllovene. E sllovene është po në Slloveni rri më pak se sa në Bruksel e Strasburg. Bile as në Belgjikë nuk është fort e betonuar. Udhëton, udhëton. Vitin e fundit ka vizituar shpesh Shqipërinë. Edhe në Kosovë ka ardhë ndonjëherë. Nuk ka mbajtë asnjë koncert, por, po, është takuar me burra shteti. Dihet : i ka çmendë me sharmin e bukurinë. Ajo është njeriu që ka gëzuar shumë gjysmën e shqiptarëve. Gjysmën tjetër ka mbetë ta gëzojë një femër tjetër, më pak atraktive, aspak yll, bile edhe me prirje që të mos bëhet as përafërsisht e dashur si e para...

Por, le ta lëmë këtë. Le të flasim për të Mirën. Për të mirën, për të bukuren, të renë e të mençmen.

Po kush qenka kjo shtojzovalle që i merr kaq minuta radios sonë ? Është ajo që Bosnja e Hercegovina e stolisi me doktoranturë nderi të Universitetit të atjeshëm amerikan. Edhe unë do ta nderoja me doktoranturë nderi para se Bacën Adem, por me kusht që ai që asaj atë doktoranturë do t’ia jipte drejt në duart e saj të bardha, të isha unë doravetë. E në rastin e pamundësisë që ta bëja këtë, atëherë atë dorëzim ta bëje ti – Mentor ! (1).

E po, në Tiranë tashmë ka një kafeteri a një restaurant me emrin e saj. Ajo është praktikisht mbretëresha e shqiptarëve dhe e boshnjakëve. Nur. Nurishah. Tanja Fajon.

Pse do të doja që Tanjen ta bënim doktore nderi para se Adem Demaçin ? Sepse Bacën pastaj do ta nderonim dyfish. Do t’ia jipnim edhe titullin doktor nderi, por do të provonim që mundësisht t’ia jipnim atij edhe Tanja Fajonin !

Profili i Tanja Fajonit në Facebook është i përmbytyur me shpehje të zjarrta falënderimi pse ajo edhe boshnjakëve edhe gjysmës së shqiptarëve u hapi dyert e Shengenit, heqjen e vizave.

Si raportuese e Parlamentit evropian mbi liberalizimin e vizave për Ballkanin Perëndimor, Tanja ka dhënë kotribut të madh që qytetarët e asaj hapësire që dikur quhej Jugosllavi, pos Kosovës, të mos kenë më nevojë për viza.

Tanja Fajon është më e famshmja femër politikane e Evropës për hapësirat e Ballkanit. Ajo thotë se kjo arritje nuk është meritë vetëm e saj:

- Nuk është vetëm meritë imja. Sllovenia ka lujtur rol shumë të rëndësishëm duke u bërë avokate e fuqishme e liberalizimit të vizave. Nga institucionet evropiane ka qenë vetëm Parlamenti evropian ai që fuqishëm e ka mbrojtë idenë e heqjes së vizave. Dhe aty ishte roli im. Kishte nevojë për shumë energji, konzensus në mes të institucioneve evropiane, sepse kishte shtete e institucione që kundërshtonin liberalizimin kaq të shpejtë të vizave për Ballkanin.

Ajo kishte vënë re se mu në ditën kur në Parlamentin evropian votohej për heqje vizash për shqiptarët dhe boshnjakët, në Tiranë luhej ndeshja e futbollit midis reprezentacioneve të Shqipërisë dhe Bosnje Hercegovinës :

- Boshnjakët në stadium erdhën me transparentin e madh me fjalë falënderimi për mua. Pastaj atë parullë nisën ta thërrisnin edhe tifozët shqiptarë në ndeshje.

Kjo i kishte lënë mbresa Tanjes, të mirës e të bukurës së reportazhit tonë të sontëm.


Në Evropë shtetasit e Ballkanit Perëndimor mund të shkojnë e të qëndrojnë më së shumti 90 ditë. Duhet, dihet kjo -domosdo të kenë para. Secili shtet cakton lartësinë e lekëve që duhet të kenë për një ditë qëndrim. Finlandezët kërkojnë më së paku - 30 euro për një ditë, e sllovenët, hehehe ! sllovenët…kërkojnë më së shumti. Duan që vizitori nga Ballkani të ketë në xhep 70 euro për çdo ditë që do ta kalonin në shtetin e tyre të vogël…

Dihet se me këtë vizë nuk mund të kërkohet as punë as lejeqëndrimi më i gjatë.

Brenda një viti qyshse ky regjim vizash ka filluar për Serbinë, Malin e Zi e Maqedoninë, ka pasur disa raportime për keqpërdorim të vizave. Shumë shqiptarë nga shtetet e përmendura kanë kërkuar azil politik apo ekonomik. Shumica e kërkuesve të azilit janë refuzuar janë kthyer kah kanë ardhur. Komisioni evropian ka qortuar shtetet e përmendura, bile edhe i ka paralajmëruar se nëse edhe më tutje do të ketë abuzime, kujdes ! vizat edhe mund të rivendosen… Kështu shtetet bëhen shumë më të vemendshme në vetëdijësimin e qytetarëve të tyre lidhur (edhe) me kufizimet që përfshin liberalizimi.

Procesi për përfitim të vizave ka ndihmuar shtetet, pasiqë ato kanë qenë të detyruara që nëse duan heqje vizash, ato duhet më parë të plotësojnë mbi 170 kushte të ndryshme që kanë të bëjnë me reformat e nevojshme edhe për afrimin e mëtejmë me BE-në. Tanja thotë se heqja e vizave jep simbolikën dhe mesazhin e qartë të lirisë e të barazisë. Kjo iu pëlqen së tepërmi boshnjakëve dhe shqiptarëve. Por e dijmë, këtë po e përsëris : Gjysma e shqiptarëve megjithatë mbeti oaza e vetme dhe e izoluar e Evropës. Tanja thotë :

- Kosovës, fatkeqësisht i duhen edhe nja dy-tri vjet përgatitje për të arritur heqjen e vizave, sepse ajo sapo ka konsoliduar policinë e saj, por, pos tjerash, nuk ka ecë sa duhet përpara në pajisjen e qytetarëve të saj me pasaporta biometrike.

Natyrisht, Tanja dëshiron që Kosovës t’i hiqet sa më parë ky izolim, mes tjerash edhe për një arsye tjetër :

- Shqiptarët e Kosovës, në rast se mbesin edhe më tutje kështu të izoluar, do të nisin të marrin me shumicë dokumente të Shqipërisë, ndërsa serbët e Kosovës do të pajisen me pasaporta serbe. Kjo, sjell shumë probleme për Evropën.

E Evropa, Mentor, ka qejf të ketë sa më pak probleme.
Mbase këtu edhe është uzdaja jonë.
Në dorë tënden, Tanja Fajon! (2)


(1)Mentor Mripa, moderator në emisionin « Mirëmbrëma Kosovë” të Radio Kosovës.
(2) Ky raport u dha për Radio Kosovën në orën 23: 30 të datës 17 janar 2011.



Tanja Fajon në një nga studiot televizive të Tiranës



Tanja Fajon në krah të Bastri Malajt, pronar i barit me mbiemrin e saj.



Bar Fajon

Stephane Hesell, plaku që sfidon stuhitë

Për vit të ri ai u fali francezëve esenë, ndërsa unë juve këto përshtypje për një libër të rrallë e krejtësisht të veçantë. Hidhërohuni! "Indignez-vous!". Ese politik i Stephane Hesell-it, ku bëhet thirrje për rebelim. Libri është bërë një mall librar tepër i kërkuar në Francë.

Tregun botues francez e ka befasuar suksesi i kësaj sprove të dalë nga pena e mendja e këtij ish-diplomati 93 vjeçar. Ky libërth që nuk ka më shumë se 30 faqe ka dy muaj qyshse qëndron në top-listën e librave më të shitur e më të lexuar në Francë. Autori me të thërret lexuesit që të mendohen rreth gjendjes në shoqërinë moderne, të shohin rreth vetes dhe të hidhërohen, të indinjohen, pra të çohen në një kryengritje paqësore që do të ringjallë sërish vlerat e asaj që në historinë e Francës quhet Rezistencë dhe që lidhet me Luftën e Dytë Botërore, me Charles de Gaulle-in dhe me rezistencën franceze të udhëhequr nga ky i fundit kundër fashizmit. Është, pra, Stephane Hessel-i ai që me sprovën e tij me pak faqe u bën apel francezëve që ata të rimarrin e të rikthejnë vlerat e harruara të rezistencës franceze, të mos vështrojnë me indiferencë, por të shkunden dhe të shfaqin e ta shprehin hidhërimin e tyre. « Thërras qytetarët, të rinj e të vjetër… të marrin përgjegjësinë e rregullimeve në shoqërinë tonë, e cila, shihet, nuk funksionion… Dëshiroj që secili nga ju të gjejë arsyet vetanake për këtë hidhërim».


Nga libri shoh se pakënaqësia e indinjimi i tij fillon te hendeku në rritje midis të varfërve e të pasurve. Edhe më konkretisht, nga disa sjellje të papranueshme e shtetit francez ndaj :

- emigrantëve ilegalë,

- mungesave në lirinë e shtypit,

- problemeve me pensionet,

- ndaj një sistemi më të mirë social,

- ndaj medies që është vënë në duar të shtetit apo të manjatëve ekonomikë,

- përkarshi problemeve me mbrojtjen e ambientit,

- ndaj qëndrimit të Francës mbi palestinezët që praktikisht jetojnë të mbyllur në një burg izraelit nën qiell të hapur,

- vis-à-vis qëndrimit të çuditshëm të Francës ndaj sjelljeve të shtetit hebre si një shtet me tipare të dukshme tiranike.


Esejisti thërret për një kryengritje paqësore dhe të padhunshme.

Libërthin fillimisht e botuan te një botues i vogël me emrin Indigene që ka selinë në një papafingo, (hapësirë e ngushtë nën kulmin e një shtëpie) në Montpellier (jug i Francës). Fillimisht me një tirazh prej 6000 kopjesh dhe me çmim tre euro, vetëm brenda dy muajsh libri u bë botimi më i dashur në Francë. Për nga numri i ekzemplarëve të shitur, tejkaloi edhe romanin e shpërblyer të Michel Houellebecqe-ut "La Carte et le Territoire" (Harta e Territori) dhe të gjitha botimet tjera të para vitit të ri. Tani libërthi është ribotuar disa herë dhe shitja ka kaluar 1 milion ekzemplarët, ndërkohë që duket e sigurt se ai do të kalojë edhe këtë shifër. Ndërkohë këtë sprovë janë duke e përkthyer në shumë gjuhë evropiane dhe botërore.

Suksesin ei sprovës mund ta sqarojmë me karizmën dhe biografinë shembullore të Stephane Hesell-it. Për të kanë shkruar shumë edhe në shtypin botëror. Njëherit libri u pëlqye edhe për shkakun e një pakënaqësie të përgjithshme karshi dallimeve sociale në rritje përgjatë presidencës së Nicolas Sarkozy-së. Korrespondentja e dikurshme e gazetës Le Monde e cila është edhe bashkëthemeluese e Edicionit Indigene, Sylvie Crossman, ka thënë se libri është bërë hit edhe për shkakun se autori është një luftëtar i vërtetë e jo një intelektual kabineti.

Le ta them se Stephane Hesell ka lindur më 1917 në Berlin. Si shtatëvjeçar është shpërngulur në Francë. Baba i tij, Franz Hessel, çifut, ishte shkrimtar e përkthyes, ndërsa e ëma Helen Grund ishte gjermane, poete, muzikante. Edhe ajo shkrimtare. Gjatë kohës së pushtimit nazist të Francës, Hessell –i më 1941 iu bashkua lëvizjes së rezistencës të gjeneralit de Gaulle (dë Gol) në Londër. Ishte burgosur dhe e kishin deportuar në kampet Buchenwald dhe Dora. Gjatë marrrjes në pyetje i kishte mashtruar oficerët e Gestaposë dhe, përkundër torturave të tmerrshme, duke mos iu folur frengjisht por në gjuhën e tij amtare gjermanisht… Pas Luftës së Dytë Botërore ka qenë një nga hartuesit e Deklaratës së përgjithshme të të drejtave të njeriut, të cilën Kombet e Bashkuara e shpallën në dhjetor 1948.

Pastaj për Stephane Hessell-in pati një karrierë diplomatike. Konsiderohet ndër sartërit* e fundit, në mos i fundmi. Një njeri që gjithmonë ka marrë anën e disidentëve dhe të shtypurve.

Pas leximit të libërthit "Indignez-vous!", kurreshtja ime leximtare më ka shtyrë të lexoj edhe të tjera gjëra të tij dhe për të. Jam mrekulluar me kapacitetin e tij të lartë moral e intelektual. Është shumë vështirë edhe për njerëzit tepër të fuqishëm që për gati një shekull jetë të jenë në gjendje që jo vetëm ta ruajnë, por edhe ta begatojnë e ta forcojnë ditë për ditë e vit për vit vertikalen e vet morale e njerëzore. Nuk është çudi pse libri i tij aktualisht po përkthehet në gjuhët kryesore të botës. Duket sheshit se ky apel tashmë i famshëm i tij nuk ka rënë në vesh të shurdhër.

« Ceux qui marchent contre le vent », (Ata që ecin kundër erës). Kështu quhet koleksioni brenda të cilit është botuar libërthi "Indignez-vous!". Shprehja është huazuar nga emri i një populli indian në Amerikën e Veriut. Ata që ecin kundër erës !! Stephane Hesell kështu ka ecur tërë jetën e tij. Thirrja e tij është apel që duke u indinjuar për padrejtësitë të shkohet me gjoksin hapur kundruall erërave të rrezikshme që kërcënojnë njerëzimin dhe planetin tonë. Ai duke vënë në dukje problemet e vërteta në shoqërinë franceze, duke vënë në dukje rritjen e pezmatimit, të hidhërimit e të indinjacionit…, duket se edhe nuk do të jetë aq i vetmuar në marshin e preferuar të tij kundër erës.


*Charles de Gaulle, ishte gjeneral brigade dhe burrë i madh i shtetit francez.

**Jean-Paul Sartre ka qenë filozof dhe shkrimtar i famshëm francez.

PAMFLET

I ligu faqezi


Ai dje kishte mbushë 75 vjet. Ka mbi dy dekada qyshse rregullisht e kam uruar. Në çdo 28 janar. Pranoj se ka shumë vite që këtë e bëja vetëm nga një mirësjellje e çuditshme, e tepruar dhe gjithësesi pa bindjen e mëparshme shumvjeçare se po uroja njeriun e shquar dhe personalitetin e ndershëm. Pranoj se viteve të fundit këtë e bëja, siç thuhet, sa për adet.

Nga Salih Kabashi

Tash, tepër vonë, shoh se ai nuk meritonte impulset e shpenzuar të telefonave të mi. Kurrësesi as fjalët e mia të zgjedhura. Dhe as harenë që gjithmonë doja t’i përcillja… Bile as bojën me të cilën dëmtoja një faqe të agjendës sime.

Ta uroja edhe sivjet ?

Jo. Mirësjellja ime ndaj tij me djeshen mori fund. Ndoshta më 21 janar. Kjo prerje e ky vendim, pranoj, do të duhej të kishte ardhur shumë më herët. Sepse ai, në esencë, te ne në Kosovë e në Diasporë, erdhi sa me talentin e tij prej shkrimtari, shumëfish më tepër si trademark promocioni e propagande e shtetit komunist.

Edhe më herët isha me dilemat e mia që lidheshin me deklaratat e tij majtas-djathtas, lart-poshtë të periudhës pas rënies së komunizmit. Pata krijuar përshtypjen se vuante nga një mani e trishtshme që t’u nxirrte sytë të gjithë atyre që mendonin ndryshe nga ai. Ai,zanatin bizantin të nxerrjes së syve kundërshtarëve të tij përpiqet ta bëjë edhe tash. Sa vetë aq edhe me disa që këtë bizantinizëm e cardushanizëm të tij e kanë në begeni...

Nga ’90 e këndej, i ligu i titullit i pat dhënë vetes një detyrë tepër pretencioze. Patjetër se edhe qesharake: Donte me çdo kusht që të njihej me status nacional si profeti i ri i shqiptarëve! Me këtë dalldi të tij, padyshim i shkaktoi dëme, në disa raste edhe të pariparueshme tranzicionit shqiptar.

Ai pati një shkëputje vetëm deklarative nga Enver Hoxha. Vepra e tij letrare, dihet, është e pandashme me publicistikën enveriane. Ky do të donte ta fshihte këte fakt. Por atë megjithatë nuk e mbulon dot as retushi më i stërholluar nga mjeshtër të shkollave staliniane-hitleriane. Nejse. Pas asaj prerjeje të rreme ai u vu në ngarendje të ethshme për të gjetur hijen e lisit tjetër të madh ku do të vazhdonte mrizin dhe do do të gëzonte privilegjet e turpshme e të pafundshme…

Pasi fillimisht i ishte vardisur të birit të Mbretit duke e menduar Leka Zogun në fronin e Ramiz Alisë, ai dalëngadalë pa se aty nuk dilte hesapi, kështuqë duke lypë edhe gjeti atë që do t’i hynte në punë më së miri. Të çmendurin e maleve tona.

Prej atij çasti personazhi i këtij pamfleti mund të konsiderohet si shkrimtari më i korruptur i Evropës. Nuk ka në jetën letrare, kulturore e intelektuale në kontinetin e vjetër as edhe një shkrimtar të vetëm që me regjimin mund të ketë pasur apo që hala ka të vendosura marrëdhënie kaq të turpshme, kaq koprruptuese e kaq antidemokratike. Kështu, ky i lig faqezi edhe një herë u afrua, tundi bishtin e tij dhe u vu në shërbim dhe praktikisht edhe u bë pjesë e FAMILJES së të ÇMENDURIT TË MALEVE TONA. Ky burrë tepër i lig vazhdoi të bënte, tash me një nxitim edhe më të madh, atë që kishte bërë gjithë jetën e tij: për interesat e tij të shkelte gjithë principet morale me të cilat stolisen letrarët e intelektualët e shquar si dhe mendjet e ndritura dhe të dalluara. Shpërblyer nga i Çmenduri i Fronit me gjithçka që mund ta imagjinosh, po edhe me gjëra e privilegje që mendja nuk do t’i përthekonte kurrë, ky ASBURRËASGRUA, edhe njëherë, për faqen e zezë të tij i qëndroi pranë, e shërbeu e po e mbështet edhe tash, në pleqëri, Kasapin&Hajdutin e Çmendur të Maleve.

Ky njeri i keq, ky i lig apo ky ASBURRËASGRUA, do të përflitet në historinë tonë e të Evropës si ekzemplari më i rrallë, ndoshta edhe i pakundshoq, më unikat e më i flliqtë, që një diktature i kishte bërë hyzmetin deri në shkallmimin e saj, ndërsa ngritjen e tjetrës e kishte ndihmuar me krejt takatin jo të paktë të tij mendor destruktiv.

Ky Asburrëasgrua, kjo nuk do t’i harrohet kurrë, ishte argati çmendurisht më i përkushtuar degdisjeve të dhimbshme nacionale nga Diktatura në Diktaturë&Hajdutëri. Ky arkitekt e inxhinier i shpirtërave çnjerëzorë, ishte benzinësjellësi permanent i zjarrvënësit të çmendur të Shqipërisë së shkretë.

Ky asburrëasgrua e ky racist e profashist i rrallë shqiptar ka fyer sa herë edhe Kosovën tonë me burrat e gratë e saj të vuajtura.

Këtë mashkull të lig, tash, kur ka futur veshtë në lesh dhe kur ka mbushur pantollonet njësoj si vëllai i tij i çmendur, të cilit po i shembet edhe kjo piramidë pushtetore, po e uroj me një:

Paç atë me të cilën ke zgjedhur ta shëmtosh veten. Paç faqen tënde të zezë!

PS
Nuk përmenda as emrin e të ligut faqezi as atë të të çmendurit të maleve, pasiqë kjo do të me shtronte domosdonë që para emrave të tyre të shtoja edhe me nderë me thanë... Me kaq i kurseva. Kësaj radhe.

Dy ngrehina religjioze politike në Prishtinë - provokative e të dhunshme

Rrënojnë hapësira universitare e shkollore për të ngritur kisha e katedrala

Dy ngrehina religjioze politike - provokative e të dhunshme

Një kishë ortodokse e një katedralë përmasash piramidale në qytetin ku pothuajse nuk ka ortodoksë dhe ku jeton një pakicë krejtësisht e vogël katolikësh.
Të dyjat të ndërtuara pa asnjë procedurë ligjore, pa asnjë respekt prone të tjetërkujt, pa leje ndërtimi, krejtësisht dhunshëm dhe me paratë e atyre që kurrë nuk do t’u hyjnë në punë as njëra as tjetra.

Serbia millosheviqiane e pat ngritur kishën në hapësirat universitare, ndërkohë që katedralja po ngritet në vendin ku Prishtina kishte gjimnazin e famshëm të saj.
Paratë për ndërtimin e kishës ortodokse, Serbia i siguroi me plaçkitjen me dhunë dhe të reketit mujor nga të gjithë shqiptarët e besimit islam në Prishtinë.
Ndërkohë katedralja pokështu po ndërtohet me paratë e shqiptarëve muslimanë, të cilëve me këtë rast po u zhvasin paranë me dredhi e mashtrime...
Ndërtimi i kishës ortodokse ishte një provokacion serb. Me të Serbia donte të tregonte se e kujt është Kosova.

Katedrala në ndërtim pokështu është një provokacion i fundamentalistëve katolikë dhe i disa naivëve, pallavraxhinj dhe shtirakë shqiptarë.
Kishën ortodokse serbe në afërsi të Bibliotekës Universitare e patën paralajmërur dhe inkurajuar intelektualë të mëdhenj serb, të cilët donin që Kosova të kishte aq kisha sa kishte ajo banorë ortodoksë.

Katedrala në Prishtinë, është paralajmëruar pokështu nga disa intelektualë, kësaj radhe shqiptarë që vetëm një dekadë më parë deklaroheshin më ateistë se Marksi e Engelsi bashkë. Qëllimi i këtyre të fundit ishte të mashtronte shqiptarët e Kosovës se gjoja ajo për t’u bërë e pavarur dhe për të qenë evropiane duhet më parë të bëhet katolike...

Kisha stërmadhe ortodokse në kryeqytetin e Kosovës ishte një monument për nder të satrapit më të madh të Evropës pas luftës së dytë botërore.

Mega-katedralja që fshiu nga faqja e dheut një shkollë dhe që dëshiron të fshijë nga memoria kombëtare edhe një histori të iluminizmi kosovar, u nis si një monument që donte t’i ngriste vetes bashkëqeverisësi shumëvjeçar i Millosheviqit në Kosovë.
Frymëzuesi i ndërtimit të kishës ortodokse në Prishtinë dhe i shumë kishave nëpër Kosovë, ku gjatë historisë nuk kishte pasur kurrë të tilla, vdiq e shkoi për turp duke lënë shkretë projektin e tij hegjemonist si dhe duke lënë bosh shumë nga binatë e tij religjioze të ngritura në tokë të tjetërkujt.

Frymëzuesin e ndërtimit të katedrales katolike në Prishtinë, në ceremoninë e hedhjes së baltës së themelit, e patën sjellë për krahësh. Aty ai pat nisur një fjalim, të cilin nuk pat mundur ta përfundonte, jo vetëm për shkak të erës që frynte dhe ia merrte fjalët e tij, por edhe për shkak të ngjirjes së zërit dhe të kollitjes ngulfatëse, të cilat ishin isharete të sigurta të largimit të tij të shpejt e përfundimtar jo vetëm nga postet e shumta që mbante, po edhe nga vetë kjo dynja. Dhe ai, pas pak javësh, edhe pat ikur. Për gjynah dhe - pa lavdi. Mbas tij mbeti një vepër e e nisur e sherr-budallenjve joevropianë, e gjoja intelektualëve të Prishtinës.

E përbashkëta e parë e dy godinave religjioze në Prishtinë, ortodokse e katolike, është se që të dyja janë ndërtuar dhe po ndërtohen në tokën e huaj. E përbashkëta tjetër është se që të dyja janë ngrehina politike. Duke dashur të dëshmojnë për diçka, të dyja këto bina të ndërtuara me para të zhvatura nga shqiptarët, nuk paraqesin gjë tjetër pos dëshmi të rrejshme. Natyrisht se janë edhe dëshmi të shkeljes së ligjeve të një vendi, të uzurpimeve pa leje dhe shëmtim e gjymtim i një vendi që edhe me kushtetutë është proklamuar republikan dhe evropian.

Talibanë titistë në role gardianësh maoistë

Si mund të kemi zhvillim evropian të letërsisë dhe arteve kur kishim një jetë shumëshekullore nën pushtim dhe kur edhe sot kemi një zhvillim ekonomik afrikan?!

Në një raport lidhur me ligjëratën e Rexhep Qosjes me titull “Zhvillimi i shpejtuar i letërsisë shqipe”, mbajtur pardje në Seminarin Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, një gazetar nga një e përditshme kosovare ka bërë diçka që nuk lejohet në raste të tilla. Ai nuk ka raportuar por ka komentuar ose gjëra periferike e aspak të rëndësishme të atmosferës në sallë, ose ka shprehur impresione krejtësisht të panevojshme, qëllimkëqija dhe të palejueshme për gazetarinë moderne.

Fajet e Qosjes, sipas këtij talibani shtalb të zhurnalistikës kosovare qenkan :

E para : « Ai (Qosja, v.ime) fillimisht shtronte pyetje lidhur me këtë temë dhe menjëherë i jepte vetë përgjigjet…

Çka ka këtu që do të mund të relativizonte apo që do të mund t’i ulte vlerën një ligjërate. Kjo është punë stili dhe kapaciteti retorik të fjalimtarit dhe nuk paraqet asnjësoj mangësie.

E dyta : Ligjërata e Qosjes ngjasonte me një ligjëratë për nxënës të shkollave të mesme, pasi që shtjellonte terminologjitë e ndryshme dhe shpjegonte formacionet dhe shkollat letrare…

Gazetari harron se në shkolla fillore dhe të mesme nuk mbahen ligjërta po mbahet mësim. Ndërsa ligjëruesi gjithmonë zgjedh mënyrën e ligjërimit, i cili brenda vetes nuk ka se si të mos përmbajë terminologji dhe shpjegime të caktuara.

E treta : Nganjëherë ai të krijonte përshtypjen e një gjyshi që u tregonte përralla nipërve dhe mbesave, meqenëse edhe heshtja me të cilën e përcillnin të pranishmit i ngjasonte heshtjes dhe kuriozitetit të fëmijëve për të dëgjuar përrallën deri në fund…

Kjo thënie dashakeqe shënon një vetërrënim për gazetarin, ngaqë heshtja dhe përcjellja me vëmendje e një ligjërate flet për kapacitetin e ligjëruesit, flet për oratorinë e vokabularin e begatshëm të tij dhe, në fund, tregon se ai ligjërues ka autoritetin e mjaftueshëm sa të të krijojë atmosferë ku me aq kurreshtje do ta dëgjojnë studjues shqiptarë dhe të huaj. Dhe domosdo se flet edhe për vlerën e diskursit.

Talebani i ri i zhurnalistikës kishte bërë përpjekje edhe për një përshkrim idiotesk të atmosferës në sallën pushtuar nga qetësia, të cilën e paskan pas prishur « disa persona të papërgjegjshëm, të cilët në vend që ta ç’kyçnin celularin vraponin për të dalë jashtë, duke krijuar rrëmujë, e gati sa nuk rrëzoheshin »…

Dhe çka i ulin vlerë këto cingërima telefonash ligjëratës së Rexhep Qosjes ? Talebani i ri nuk e di këtë gjë dhe ai as bën përpjekje të kuptojë asgjë, sepse ai nuk ka shkuar atje me kokën e vet dhe as ka shkruar me kokën e vet… Qosja mbase, sipas shtalbit të kapardisur zhurnalistik, qenka dashtë të ngritet të lë ligjëratën dhe të presë deri sa të mbarojë bisedën telefonikedhe të kthehet në sallë ai që gati kishte thyer qafën! Dhe pastaj ta kishte pyetur : Kush të thirri, çka të tha e çka i the…Pësenë e marrisë së raportuesit nga Seminari do ta shohim dhe do marrim vesh më poshtë.

Tash le të përkujtojmë titullin e raportit. « A ka letërsia shqipe vlera evropiane? » Ndërsa në nëntitull janë vënë këto fjalë : « Sipas Rexhep Qosjes, letërsia shqipe nuk ka vlera evropiane. Duke mos e përmendur as shkrimtarin e njohur shqiptar Ismail Kadare, i cili prej shumë kritikëve të huaj konsiderohet si një prej shkrimtarëve më të mirë botërorë, Qosja tha se nuk duhet t’i krijojmë vetit iluzione kinse letërsia shqipe ka vlera evropiane ».

Problemi këtu nuk është se Qosja ka thënë se letërsia shqipe nuk ka vlera evropiane, pasiqë për mungesë kualitetesh evropiane të letersisë shqipe është folur sa e sa herë. Bile është folur edhe nga shefi i gazetarit që këtu po gjendet fatkeqësisht. Me një dallim se Qosja faktin e mungesave të vlerave evropiane e trajton si kryeekspert i letërsisë dhe si kritiku më i madh letrar shqiptar, ndësa Shkëlzen Maliqi me përbuzjen e tmerrshme edhe ndaj letërsisë edhe ndaj etnisë shqiptare.

Por problemi i raportit të këtij talebani të ndërsyer qëndron edhe dikund tjetër. Dhe kjo është se Qosja kur ka thënë se letërsia shqipe nuk ka cilësi evropiane, duhet të ketë bërë krimin e rëndë duke mos përmendur një përjashtim-Ismail Kadarenë... Shkëlzen Maliqit, djalit të kryepolicit famëkeq të Titos e të Rankoviqit si dhe talebanit fatkeq nuk u intereson aspak se ligjërimin e tij Rexhep Qosja e kishte lidhur me zhvillimin e shpejtuar të letërsisë shqipe dhe jo për shkrimtarin që prej shumë kritikëve të huaj u konsideruaka si një prej më të mirëve në botë. Këtu ka një dallim esencial. Fundja, edhe nëse është kështu, e nuk është me siguri, a mund të themi se futbolli i Kosovës ka vlera evropiane duke marrë për ekzemplar Lorik Canën...

E lexova në tërësi ligjëratën e Rexhep Qosjes. Fjalës së akademikut është vështirë t'i hiqet edhe një presje e vetme, ndërsa komentet e këtij farë talebani të ri titist të dalë nga fakultetet që merren me pare, nuk janë tjetër pos produkt i një urrejtjeje të sëmurë tridhjetëvjeçare që shefit i tij Shkëlzen Maliqi ka kundër Rexhep Qosjes. Jo për të mbrojtur Qosjen se ai ka kaluar nëpër furtuna edhe më të egra gjatë jetës së tij prej intelektuali dhe i ka përballuar ato, por nuk ke si të mos shtrosh një pyetje :

Si mund të themi se letërsia jonë ka vlera evropiane? Si mund të kemi zhvillim evropian të letërsisë dhe arteve kur kemi një zhvillim ekonomik afrikan dhe më poshtë se afrikan si dhe një jetë shumëshekullore nën pushtim?! Këtu duket se dikujt nuk i pëlqen të shihet në pasqyrë! Pse vetëm në Kosovë duan të flasin triumfalisht për zhvillimet në të gjithë lëmenjtë! Ndërkohë që në Evropë bëhen debate të shumta mbi kualitetin e dobët jo vetëm të produkcionit letrar.

Kadareja, Kadareja, Kadareja... Harrohet se Kadareja ishte produkt i një regjimi. I suportuar fuqishëm nga diktatura, vepra e tij një kohë të gjatë (aq sa zgjati diktatura), ishte në funksion të krijimit të një iluzioni të "përparimit të madh" të Shqipërisë socialiste. Vënia shumëvjeçare e tij në shërbim të ndërtimit e figurës së përmasave piramidale të Enver Hoxhës, nuk ka mundë të shpëtojë pa u vënë re nga lexuesi i hollë evropian, i cili nuk i do diktatorët dhe të cilin e neverisin shërbëtorët e diktaturave.

Titulli “Zhvillimi i shpejtuar i letërsisë shqipe” tregon se shqiptarët, jo vetëm në letërsi, shumë nga vlerat e tyre i kanë krijuar në kushte ngushticash dhe ngutish, gjithësesi me qëllimin fisnik, iluminist dhe të drejtë - të mos ngelin në bisht. Kështu kemi nxjerrë në tregun nacional dhe për një kohë shumë të gjatë jemi detyruar të konsumojmë frutat tona ende të papjekura. Nuk mund të prisnim të piqeshin. Ky ishte kismeti ynë. Të kaluarën nuk e ndryshojmë dot, por me përpjekje të mëdha sot, ndoshta do të arrihet të lëmë diçka më të vlefshme ose, thuaje o Zot ! t’u krijojmë kushte më të mira zhvillimi brezave të ardhshëm. Po, siç këshillon Qosja, pa krijuar iluzione të rreme për veten tonë.